Cumhurbaşkanlığından Disiplin İşlemleri Uyarısı

Cumhurbaşkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü  Disiplin İş ve İşlemleri Konusunda Dikkate Edilecek Hususlar Hakkında Kamu İdarelerini Uyardı

Cumhurbaşkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü tarafından tüm kamu idarelerine genel bir yazı gönderilerek disiplin işlemlerinde usulü hataları ve yargı işlemlerini en aza indirmek amacıyla dikkat edilmesi gereken hususlara dair genel bir yazı gönderildi.

Söz konusu yazıda; on bir başlıkta dikkat edilmesi gereken hususlarla ilgili olarak açıklama yapılarak disiplin iş ve işlemlerinde idareye karşı açılan davaların azaltılması, idarenin aleyhine sonuçlanan davalarda yeniden dava açılmasına sebebiyet verilmemesi, ödenen/ödenecek tazminatlar ile yargılama giderlerinin en aza indirilmesi, hem yargı hem de idarenin yükünün artırılmaması açısından tasarruf tedbirlerine uygun davranılması hususlarına dikkat çekilmiştir.

Sağlık sektöründe sıklıkla karşılaştığımız yersiz verilen idari cezalar konusunda Cumhurbaşkanlığının uyarısı son derece önem arz ediyor.

Cumhurbaşkanlığı Yazısı;

Kamu görevlilerinin Anayasa ve kanunlara sadakat yükümlülüğünün kamu hizmetlerinin belirli  bir disiplin içinde yürütülmesinin sağlanmasıyla yakından ilişkili olduğu açıktır. Bu doğrultuda kamu görevlilerinin görev, yetki ve sorumlulukları kamu hizmeti gerekleri ile sınırlandırılmış, bu sınırların dışına çıkanların ise disiplin cezası ile cezalandırılmaları ilgili kanunlarla öngörülmüştür. Bu minvalde 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kamu görevlilerine uygulanacak disiplin hükümleri konusunda genel kanun niteliği taşımakla birlikte diğer bazı özel kanunlarda da disiplin hükümlerine yer verilmektedir.

Disiplin cezalarının amacı hizmetin sürekli düzenli ve etkin bir şekilde sunulmasını ve kurum içi düzene aykırı davranışları yaptırım altına alarak devletin saygınlığını muhafaza edebilmesini sağlamaktır. Bu itibarla disiplin cezalarının memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurması yönüyle sübjektif ve bireysel etkileri olduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından  objektif ve kamusal önemi bulunmaktadır. Ha böyleyken disiplin cezalarının verilmesine ilişkin mahkeme süreçlerinin ilgili mevzuata uygun olarak hukuka ve hakkaniyete göre tekamül ettirilmesi hem kamu görevlilerinin haklarının korunmasıyla hem de kamu yararının tesisiyle yakından ilişkilidir.

ancak uygulamada disiplin işlemlerine karı açılan davalarda mahkemelerce idare aleyhine verilen kararlar incelendiğinde; mevzuatta idareye verilen takdir yetkisi, disiplin soruşturmasında göz önünde bulundurulması gereken süreler veya soruşturma raporlarında bulunması gerekenler gibi bazı konularda eksiklikler nedeniyle verildiği anlaşıldığından  disiplin işlemlerinin yürütülmesine ilişki olarak aşağıdaki hususların hatırlatılasında fayda görülmektedir.

1. Takdir Yetkisi, Tarafsızlık : İlgili mevzuat çerçevesinde idareye verilen takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanılması ilkesi kapsamında keyfi uygulama ve kararlardan kaçınılmalıdır. Disiplin cezalarının objektif değerlendirmeye dayalı olması gerektiğinden bu cezaları verecek olan disiplin amirlerinin tarafsızlığını şüpheye düşürecek şekilde soruşturmaya konu olayla ilgisi bulunmamalı ayrıca söz konusu disiplin cezasına ilişkin yürütülen disiplin mahkemesinde kişisel önyargılara ve keyfi uygulamalara mahal verilmemelidir.
2. Soruşturma Süreleri Disiplin amirlerinin, kamu görevlilerinin disipline aykırı davranışlarını öğrendikleri tarihten itibaren ilgili mevzuatta belirtilen süreler içinde disiplin soruşturmasını başlatmakla ve gerekli cezayı uygulayarak disiplin cezası verme yetkisinin zaman aşımına uğramasını önlemekle yükümlü olduğu hususu hatırdan çıkarılmamalıdır.
3. Savunma Hakkı Anayasa ile güvence altına alınan savunma hakkı çerçevesinde savunma isteme yazıları; kamu görevlisi hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, isnat edilen fiil ve hallerin hukuki nitelendirilmesini, verilecek cezanın düzenlendiği açık mevzuat bilgisini(madde, fıkra, bent, alt bent şeklinde) ve -yedi günden az olmamak üzere- verilen süre içinde yapılmaması halinde savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacağı bilgisini içerecek şekilde oluşturulmalıdır.
4. Soruşturma Raporları Disiplin soruşturmasında kamu görevlisi lehine ve aleyhine olan tüm deliller toplanarak bir soruşturma raporu oluşturulmalı, bu raporlarda genel ve soyut ibarelere yer verilmemeli, soruşturma kapsamındaki kişilerin hangi kusurlu davranışları işediği somut , hukuken kabul edilebilir ve delillerle şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konulmalı eylemler tartışılmadan ve eylemlerin ne şekilde sübut bulduğu belirlenmeden eksik düzenlenen soruşturma raporuna dayanılarak disiplin cezası verilmemelidir.
5. Soruşturmacıların Yetkileri Soruşturmacılar soruşturma yetkilerinin dışına çıkmamalı, soruşturma konusu fiil veya hal dışında disipline aykırı yeni bir fiil veya hal tespit edilmesi durumunda ise ek soruşturma görevi verilerek söz konusu durumlar soruşturulmalıdır.
6. Disiplin Kurulları Ceza vermeye yetkili disiplin kurullarının oluşumu ile bu kurullarca verilen disiplin cezalarına ilişkin kararlar ve bu kurullara yapılan itirazlarda ilgili mevzuatında belirlenen usullere titizlikle uyulmalı ve yetki aşımı yapılmamalıdır.
7. Ceza Miktarı Tereddüde mahal verilmemesi açısından verilecek aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarının miktarı açıkça belirtilmedir.
8. Lehe Mevzuat Disiplin Soruşturmasına konu fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ise daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmünün dikkate alınmasına dair yargı içtihatları göz önünde bulundurularak işlem tesis edilmelidir
9. Savunmalar Disiplin hukuku kapsamında idareye karşı açılan davlara yapılacak savunmalar, öncelikle disiplin cezası iş ve işlemlerini yürüten birimce iyi bir hazırlık yapıldıktan ve ilgili bilgi, belge ve diğer deliller hassasiyetle toplandıktan sonra ilgili hukuk birimlerince hukuki dayanakları net bir şekilde ortaya konularak hazırlanmalı ve bu doğrultuda savunmanın yetersiz kaldığı izlemi oluşturulmamalıdır.
10. Yargı kararlarının Uygulanması Disiplin mahkemesine ilişkin işlemlere karşı açılan davalarda verilen yargı karalarının gereklerine göre işlem ve eylemde bulunulmalı, kararın uygulanmasının geciktirilmesi, eksik uygulanması veya gereği gibi uygulanmaması durumlarından kaçınılmalıdır.
11. Eğitim Disiplin hukukuna dair   mevzuat ve yargı kararları sürekli takip edilmeli ve bu kapsamdaki değişim ve gelişmelere ilişkin olarak uygulayıcılara yönelik eğitim programları düzenlenmeli ve bu programlar etkin bir şekilde uygulanmalıdır.

Bu itibarla öncelikle hiyerarşik amirlerce kamu hizmetinin gerekleriyle bağdaşmayan usul yöntem ve alışkanlıkların yerinde tespit edilerek kamu görevlerinin disiplinsizliğine fırsat verilmemeli, bu konuda tüm yöneticiler tarafından uhdelerindeki görev, yetki ve sorumlulukları göz önünde bulundurulmak suretiyle gerekli önlemler alınmalı, çalışanlara rehberlik yapılmalı diğer taraftan disipline aykırı fiil ve hallerin gerçekleşmesi durumunda disiplin süreci ile ilgili işlemler yukarıda belirtilen hususlara dikkate edilmek suretiyle yürütülmelidir.

Bu çerçevede disiplin iş ve işlemlerinde idareye karşı açılan davaların azaltılması, idarenin aleyhine sonuçlanan davalarda yenden dava açılmasına sebebiyet verilmemesi, ödenen/ödenecek tazminatlar ile yargılama giderlerinin en aza indirilmesi, hem yargı hem de idarenin yükünün artırılmaması açısından tasarruf tedbirlerine uygun davranılması hususlarında bilgilerini ve gereğini arz ve rica ederim.

Hakkı SUSMAZ

Genel Sekreter